monitörler

monitörler bilgisayar ile kullanıcı arasındaki görüntülü iletişimi sağlayıcı sorti aygıtlarıdır.

crt monitörler

bir monitörün işaret ehemmiyetli parçası çeşitli elektronik devrelerle birlikte crt (chatode ray tube â? katot işınlı tüp) denilen havası boşaltılmış ile civar yüzeyi binlerce fosfor noktacığından (dot) oluşan koni şeklindeki tüptür.

bu tüpün hoşgörülü tarafı dikdörtgen şeklindedir. diğer dar tarafında ıse parçacık tabancası bulunur.

tabanca içerisindeki katot levhaları tel ızgaralar ıle ısıtılır ve tüp içerisinde serbestçe dolaşan parçacık bulutu oluşturulur. negatif kutuplandırılan katotlar ile olumlu kutuplandırılan ekranın dış yüzeyi arasında büyük bir gerilim farkı oluşur. bu durumda katotlarda oluşan elektronlar dış yüzeye yasa fırlar.

sabit namına yerleştirilen odaklama elemanları bu elektronları 1 araya getirerek bir ışın halinde ekran orta yüzeyinde odaklar. bu ışını ekranın istenilen taraflarına yönlendirmek hesabına elektron tabancasının etrafında yatay ve dikey saptırma bobinleri bulunur. işte bu ışının ön yüzeyde gezdirilmesi suretiyle ortaya görüntüler çıkar.

ekran kartından sinyal geldiği müddetçe bu ışın monitörün sol üst köşesinden başlayarak fosfor ile kaplı huzur yüzeyi tarar. burada fosfor kullanılmasının sebebi son nokta taranıncaya kadar resmi ekranda yerine getirmek içindir.

elektron demetinin ekranı saniyede kaç kez taradığı görüntülük kartı tarafından belirlenir. bu değer saniyede 50 ile 120 arasında değişir. bu değerler â?tazelemeâ? frekansı namına isimlendirilir. değerin yüksek olması görüntü kalitesini ciddi ölçüde artıracaktır. değer düşük olursa monitörde gözü yoran kıpraşımlar henüz da çok olacaktır.

renkli monitörlerde renklerin oluşması için üç temel nitelik (kırmızı-yeşil-mavi) kullanılır. her renk için elektron tabancası içerisinde bir ışın demeti neden eleman vardır. ayrıca görüntülük yüzeyi de 3 tek başına renkten oluşan fosfor tabakasından oluşur. bu tabakalar delikli bir maskenin arasından aydınlatılır. hassas sadece şekilde ayarlanan bu deliklerde her renge ait ışın demeti sadece  o renge çarpar.

monitördeki değme nokta üç tek başına renkteki fosfor damlacığından oluşur. bu 3 fosfor damlacığı da bir araya gelerek â?pixelâ? leri oluşturur. birbirine en yaklaşan aynı renkteki iki noktanın merkezleri arasındaki uzaklığa â?dot pitchâ? denir. nokta aralığı anlamına gelen bu ifadenin bu günkü değerleri 0.24 mm ile 0.28 mm arasında değişmektedir. bu değerlerin küçük olması görüntü kalitesinin artması anlamına gelir.
 

  monitorler

  lcd monitörler

lcd (liquid cyristal diode) monitörlerde hayalet likit billur diyotlar yardımıyla sağlanmaktadır. bu diyotlara gerilim uygulandığında , içlerindeki moleküllerin polarizasyonu değişmekte ve yanında de diyodun geçirgenliği değişmektedir. bu duruma dijital saatlerde de rastlamaktayız. normalde saydam olan bu diyotlara gerilim uygulandığında geçirgenliklerini kaybederler ile siyaha dönerler. renkli lcd monitörlerde ıse çok küçük ve birden fazla diyot kamanı kullanılarak hayal alınmaktadır.
 

interlaced okunuşu non-interlaced monitör

  interlaced monitörlerde önce tek satırların henüz bilahare dahi cift satırların tazelendiği sadece tarama şekli kullanılmaktadır. bu metot ekran çözünürlüğünü çoğaltmak kendince uygun vahit yöntemdir , ama ekranda titreşime sebep olunmaktadır.

non-interlaced monitörlerde ekranın üstünden altına yasa bir döngü ile değme satır tazelenir. bu olay titreşimi azaltmaktadır ve günümüzde bu tip monitörler kullanılmaktadır.

         256 , yüksek ve gerçek renkler

monitörde görüntülenen renk sayısı görüntülük kartının hafızası ile ilgilidir. 256 , yüksek ile gerçek renk terimleri nitelik sınamak depolamak için kullanılan ufaklık sayısını deyiş eder. bit sayısının fazlalığı , nitelik sayısının okunuşu tam zamanda video ramâ?in fazlalığı demektir.  

256 nitelik 8 bitâ?i kullanır okunuşu ekranda sadece 256 değişik üslup görünür. yüksek (high) üslup 16 bitâ?i kullanır ile ekranda 65536 (64k) üslup görüntülenir. asıl (true) renk 24  kehle kullanır ve ekranda 16 milyon ren görüntülenir. 16 ve 24 bit arasındaki nüans insan gözü tarafından algılanmaz.

               görüntülük kartı için gereken videoteyp ram miktarı şu şekilde formüle edilebilir:

             ufki çözünürlük x amudi çözünürlük x bir pixel düşüncesince gereken byte miktarı = ekran kartında bulunması müstelzim minimum ram miktarı (byte)

             16 renkte: 1 pixel için 0 , beş byte

             256 renkte : 1 pixel için 1 byte

             64k renkte: 1 pixel için ıki byte

             16 , 7 milyon renkte: 1 pixel için 3 byte gerekir.

             mesela: 16 , yedi milyon nitelik ve 1024 x 768 çözünürlük için;

             1024 x 768 x üç = 2 , 359 , 296 byte = 2 , 4 mb (yaklaşık) videoteyp ram gerekmektedir. dolayısıyla piyasada bu sınırın üzerine 4 mb ekran kartı bulunduğundan en azından bunun kullanılması gerekmektedir.